Malper/Anasayfa

M.Nureddin Yekta'nin sayfasina hoş geldiniz!..

 

Îslam'da ırk sorunu ve Kürdler

KURDISTAN NERESİDİR?

Tarihte bütün kürdlerin oturduĝu coĝrafyayı kapsayan bir kürd devleti (Med İmparatorluĝu ve Emeviler de dahil) olmadıĝı için kapsadığı topraklar üzerindeki iddialar, grup ve kişilere göre farklılıklar göstermektedir.

Lugat-ı Tarihiyye ve Coğrafiyye, Kamus'ul-Alam ve Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde belirtilen yerleri alacak olursak batıda Dersim Eyaletinden Güneyden Basra ve Luristan bölgesine kadar, kuzeyde İran'ın Azerbeycan eyaletinin yarısını kapsayan bu bölgenin adı Kurdistandır. Günümüzde Şehrizor (Kerkük), Musul, Kirmanşah, Dicle nehrinin doĝusu, Musul'dan sonra Fırat nehrinin batısını takip eden bölgenin tümü Kurdistandır.

1896 yılında yazılan İlk Türkçe ansiklopedik sözlük sayılan Kamus'ul-Alam'da Kürdistan şu şekilde tarif edilmiştir.

"Kürdistan, Urmiye ve Van göllerinin kıyılarından Kerhe (Kerxe) ve Diyale ırmaklarının kaynaklarına ve Dicle'nin akış yatağına dek uzayıp, kuzeybatıya doğru sınırları Dicle'nin akış yatağını izleyerek, Fırat'ı oluşturan Karasu yatağına ve oradan kuzeye doğru, Aras havzasını Fırat ve Dicle havzasından ayıran su ayırımı çizgisine kadar ulaşır.

Bu itibarla, Osmanlı İmparatorluğunda, Musul vilayetinin büyük bölümü, yani Dicle'nin solunda bulunan yerleri ve Van ve Bitlis vilayetleriyle Diyarbekir ve Mamuretulaziz* (Elazıĝ) vilayetlerinin birer parçası ve Dersim sancağı Kürdistan'dan sayılır. İran'da da Kürdistan adıyla bilinen eyaletle Azerbay-can eyaletinin yarısı, yani güneybatı bölümü, Kürdistan'dır.

Böylece Kürdistan, kuzeydoğu yönünden Azerbaycan, doğudan Irakı Acemi (Acem Irakı), güneyden Loristan ve Irakı Arabi (Arap Irakı), güneybatı yönünden Mezopotamya, kuzeybatı yönünden de Anatoli ile sınırlıdır."

17. yüzyılda yazılan Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde de Kurdistan şu şekilde tarif edilmiştir. "Kürdistan büyük ülkedir. Bir ucu Erzurum, Van diyarlarından Hakkari, Cizre, İmadiye, Musul, Şehrizor (Kerkük) Harir, Ardelan, Derne, Derteng'i de içererek Basra Körfezi'ne kadar yetmiş konak mesafe sayılır.

Deĝişik zamanlarda yazılan tarih ve çizilen haritalara bakacak olursak Batıda Sivas ve Adana'nın Ceyhan nehrinden Basra körfezine kadar uzanan büyük bir cografyadır Kurdistan.

Elimizdeki şu harita esas Kurdistan'ı gösteren en saĝlam haritadır. Son zamanlarda İran'ın gönlünü almak için bazıları tarafından çizilen - ki o heyetten birinin bana itirafıdır-  ve Luristan bölgesini içine almayan haritanın bir kıymeti ifadesi yoktur.

İşte Kürd coĝrafyası:

Malper/Anasayfa