Malper/Anasayfa

M.Nureddin Yekta'nin sayfasina hoş geldiniz!..

 

Ümmetin mazlumları Kürdler ve Kurdistan

MERVANİLER (991-1085): 

Mervaniler On ve on birinci yüzyılda (991-1085) Diyarbakır "Meya Farqin (Silvan)'da hüküm süren Kürd Hanedanıdır. Emevi halifelerinin Abdülmelik bin Mervan ile başlayan bir kolu olan Mervaniler'in Güneydoğu Anadolu'daki emirliklerinden biridir. Abbasilerden Ebu Müslim'in akınları sonrasında yöreden çekilmeye başlayan Mervaniler çeşitli zamanlarda Arabistan'a geri dönmüşlerdir. Bu sülale bugün hala Suudi Arabistan'da ve Ürdün'de varlığını sürdürmektedir.

Mervanilerin kurucusu Ebu Abdullah el-Huseyn bin Dustek el-Baz, onuncu asrın ortasından itibaren Doğu Anadolu'da fetihlere girişti. İlk önce güneyden gelerek Erciş'i ve çevresindeki mevkileri aldı. Baz, nüfüzunu kuvvetlendirerek, Büveyhilerin hakimiyetindeki Diyarbakır ve Silvan'i ele geçirdi. Buveyhi nüfuzunun azalmasından istifade ederek, 984 senesinde Şii-Buveyhoĝulları'nın sultanı Samsamuddewle Merzubani'yi mağlub edip Musul'u ele geçirdi. Baĝdad'ı almak istediyse de başaramadı ve Musul'u boşaltmak zorunda kaldı. 991 senesinde tekrar Musul'u ele geçirmek için harekete geçen Baz, şehrin hakimi olan Hamdaniler karşısında mağlub oldu ve bu savaşda öldü. Bunun üzerine kız kardeşinin oğlu Hasen bin Mervan, Baz'ın dul eşiyle evlenerek tahta geçti. Hamdaniler ile mücadeleye devam ederek onları iki defa mağlup etti. Hasen bin Mervan, 997  senesinde Diyarbakır´da öldürülünce, yerine kardeşi Mumehudduddewle Said bin Mervan geçti. Said ile Ebu Nasr bin Mervan arasında mücadele başladı. Ebu Nasr, 1011 senesinde Saidi zehirleterek öldürdü ve Mervani tahtına geçti.

1011'de hükümdar olan Ebu Nasr, elli seneden fazla hüküm sürdü. Mervanilerin bölgedeki hakimiyetini kuvvetlendirip refahını yükseltti. Abbasi Halifeliĝin yüksek hakimiyetini tanıdı. Devrin kuvvetli komşu devletlerinden Bizanslılar ve Fatımilere karşı istiklalini korumak için maharetle iyi münasebete bulundu. Mervanilerin hakim olduğu bölgede Şafii mezhebi yayıldı. Nasır, 1071 senesinde Selçuklu Sultanı Alp Arslan'a tabi oldu. Nasır´ın ölümünden sonra yerine oğlu  Mensur gecti. Selçuklu veziri Fahruddewle bin Cehir Mervani topraklarını ele gecirmek için Sultan Melikşah'dan izin aldı. 1085 senesinde Selçuklu ordusu şiddetli bir çarpısmadan sonra bölgeyi ele geçirdi. Son Mervani hükümdarı Mensur, 1096 senesinde ölünceye kadar Ceziret-i İbni Ömer (Cizre)'de  yaşadı.

Mervani Sultanları:
Ebu Abdullah el-Baz,
Hasen bin Mervan 990,
Mumehhidüddewle Said 997, 
Ebu Nasr bin Mervan 1011,
Said (Amid'de) 1061-1063,
Nizamüddevle Nasir (Meyyafarqin'de 1061,
Mensur 1079,
Selçuklu Fethi 1085.

* * * * *

 

Malper/Anasayfa