Malper/Anasayfa

Hun bi xr hatin Malpera M.Nureddin Yekta!..

 

Nivsn Rojane

Hevpeyvn ya Cankurd bi Mele Nuredn Yekta re

Hja Mele Nuredn Yekta, di ser de w bo gelek xwendevanan baştir be, ku tu bi xwe, ji wan re xwe bi kurt bid nasn, ji aliy raman, siyas wjevan ve, de fermo biray delal.

Ez  24 Adar'a sala 1957 li Bakur Kurdistan li bajar Mş hatime dunyay. Min di şeş saliya xwe da dest bi xwendina medres kir. Dvra min dibistana seret li gund xwe xwend derketim medresan. Bi xwendina medresan ra min mam-Xetb j xwend. Sala 1978'anda li bajarek me bm mam.
Dvra jiber meseleyn siyasi gelek caran ketim binav sirgn ceza dane min.
Va b 20 sal e ku li Almanya dijm.

Pirs 1: Bo i ev part, di nav gel Kurd de gelek part saziyn d hene, ku mirov dikane di nav de ch bigire. Tu li ser partiya We piek şirove bik w baş be?

Di Tirkiye di Bakur Kurdistan da gelek part rxistin hene, l em rast rxistineka taybet ji bo kurda nahatin. Der hem rxistinan ji endamt berpirsiyartiya tirkan ra vekiriye. Heya hinek ji wan bi tirkan tn dare kirin, hinek ji wan ji boy epn tirka aciz nebin navn Kurd Kurdistan bikar naynin.

Yn slam j dsa berpirsiyar ji tirk kurdan pkt.

Ku mirov bi kurt bje, partiyn kurda yn sosyalst girday sosyalstn tirka, yn slam j hevaln tirka ne. i biryar werin dayn, gerek riza tirkan j p hebe. Mixabin tu tirkek ne bi federal ne j bi serbixwetiya Kurdistan raz nabe. Li cem her qencn wan j mafn kollektif nadin kurda.

Bi v minasebet me xwest ku em rxistinek ji kurda avabikin. Serbixwe be, girday bi tu dewlet rexistinan nebe. Berprisiyar endamn w hem kurd bin, daku bikaribin bi awak kurd karek bikin. Lewra şwra bi tirk ereban ra nahle ku mirov bi eqlek selm derbar pirsa kurd Kurdiastan da biryarek bide. 

Pirs 2: Pişt lda leşker ya, ku bi ser neketiye, li gor avdriya gelek pisporn siyaseta nvnetewey, Serok Trkiy bizava xwe dike, ku sazmaneke siyas ya li gor dtina xwe ya kesan di welt de pda bike. Hn li ser ldana vala derketiye, eger byer encamn w i dibjin? Ev rewş ku ve die?

Di bawer ya min da, ev darbe (lda) leşker plan programek b ji hla Serok komar Tirkiye  Partiya w va hate lidarxistin. Lewra ta niha darbeka wiha b mj li Tirkiy kes nedb. Tu darbek panzde roj ber ji hla hikmet va nahatib sehkirin! Tu darbek saet di 22:00 dest p nekirib. Tu caran geln Tirkiye wiha li hember darbek derneketibn.

Vaya plan programek b, ku p hem mixalifan bipeliqnin bdeng bikin.

Di baweriya min da, program wek hatiye dann dimeşe. Serok komar dewleta kr bihev kirine. Ger ji hla Amerka terefdarm Amerka darbeka din nebe (ku nebawer im be) w Li Tirkiy Cumhuriyeta n were avakirin. Cumhuriyeta yekem ya laikan b, ya duduyan j w ya islamstn faşst yn tirkan be. awa di cumhuriyeta yekemn da tu mafek nedan kurda, di ya duduyanda j, ji kurdan ra tiştek tune!.

Pirs3: Em dibnin, ku Serok Trkiye, Kurdan j wek cemaeta Gulenciyan dide ber topa xwe, tev ku Kurd di deslata trk de, wek hzeke xuyakir, tew tune ne. Eve ewa dibe?

Hza kurda ya desthilatdar di Tirkiy da teref girt. Ji areserkirina pirsa Kurd Kurdistan zdetir xwe da al laik kemalstan. Ji bona serkeftina kemalstan li hember Erdoxan partiya w şerkir. Ji pirsa kurd zdetir bi qtidara hikmeta dewleta tirk va mijl b. Wek em hem dizanin ku Serok komar Tirkiye di destpk da pirsa kurd an ziman got ez v pirs areserkim. Dersa ziman kurd bi awak hilbijart dan dibistana. Di universitan da j destpkir. Mixabin kurda v firsend bikar nan. Li hember Erdoxan paertiya w ser bilindkirin. Erdoxan j, wan sozn dab hem hştin, kemalstan dan dora xwe, wek daxwaza kemalstan pirsgirka kurd jibr kir. L mixabin teref kurda j tu dem terka kemalistan nedikir, halhale yn her dijminn kurda kemalst bn, dsa j kemalst in. 80 sal kemalstan kurd qirkirin. Kemalstan jiber deolojiya Erdoxan, xwe nzk kurda dikirin, kurd j hatin xapandin. Dema kemalst gihştin armanca xwe pişt dane kurda. Duh yn wek Yalın kuik Pernek heval kurda bn, niha em dinhrin ku dijminn heri mezin dsa ew in. Ez bawer im tirkn ro j di nava partiya kurdan da hene, hem mt ajann dewlet ne.

Mesela Gulen ya hikmet, meseleka wan ya taybet ya, ya iqtidar ye, ya xwexwet ye. Di mesela kurd da ferqa wan tune. Tirk ıqas di nava xwe da lihev nekin j, dema mesela kurd were hol hem dibin yek! L em kurd ne wisa ne!

Pirs4: Em dibnin ku xebat keftelefta pdakirina hzeke kurd ya aştiyane di parlament di kolana svl de, ne ber ne j ro, li Trkiy bi sernakeve. Ne bi tiveng ne j b tiveng, Kurd i gavn hja pş ve nain. ima li Trkiy wisa ye?

Ez bawer im kurden Bakur ji netewa xwe pirr dr in. Ruh netew di kurdn bakur da pirr hindik e. Di siyaseta xwe da domandin tune, z diwestin.

Yek j; kurdn Bakur rxistinn deolojk in, rxistinek a kurd, ya ten kurd yan serbixwe tune. Hin rxistinn bik hene ew j serokn wan ten xwe difikirin. Nexwe dibn em demokrat in l 5-6 rxistin n demokrat nikarin werin cem hevdu.

Muslimann kurd li pey muslimann tirka ne, her wiha sosyalst demokratn me j wisa, nikarin terka tirka bikin, vaya dide zann ku kurdn Bakur Tirkiye ji xwe ra wek dewlet qebl kirine.

Rxistina her mezin ro di dest tirkan da ye. Ne şerr kurda, nej siyaseta wan serbixwe nne. Serok rxistina siyas tirk in, yn tiving j tirk in!..

Şerr tiving j bi şa hate bikar ann. Şerr ten di Herma Kurdistan da b, gund bajarn me xirav b, bi milyonan kurd ji welat xwe derketin n nava tirka, bn mehkm asimley.

Dema baweriya gel p dihat gelek alkar kirin, dema bawer şikest şoreş rojbiroj şnva ket.

Dewlet bi xeyal saz nabin! 30 sal gotin em ar dewleta pare bikin, Kurdistanek serbixwe ava bikin, pişt 30 sal dibn em herar dewleta demokratik bikin bi v awah sinor nava kurda rabe. Herdu fikir j xeyal bn xeyal in! 40 sal e şerr heye, tirka tu xisarek nedne. 40 sal e şerr heye kurd tirk nebne dijmin.

Ger kurdn Bakur bigor realta chan tevger in, ji xwe ra maf federal bistendina şerr j rawestandina, w gelek alkar ji chan bigirtina!..

Pirs5: Bo i serok Trkiye tew guh nade rexneya saz dewlet kesaniyn ewrp, ku ewana parastina mafn mirov wek bingehek bo tkiliyeke baştir bi Trkiy re dibnin?

Wek em dizanin Tirkiye endame Natoy ye. Va derdor 50 sal ye ku dixwaze bikeve nava Yektiye Europe. Di baweriya min da ser ldana Yektiya Europa j formalte ye. Ne Yektiye Europa dixwaze Tirkiye bikeve nava wan, ne j Tirkiye dixwaze. Dawxaza Tirkiye ew e ku di war abor da alkariy ji Yektiya Europa bstne.

Him j ber tirsa Yektiya Sovyet heb, Tirkiye dixwest ku ji xwe ra quwet bike. Niha ew tirs rabye, ew Rusya bne dost, zde hewcetiya Tirka bi Europa nemaye.

Europa j durtiy dike. Ger Europa rast ba, gerek şert danna pşiya Tirkiy dem bidana wan. Wek mnak bigotina ta filan dem ger tu van şertan bikar neyn em serldana we red bikin. Nabje, jiber hewcetiya wan bi Tirkiy heye, ku tiliya xwe tim bikin nava Rojhilat.

Tişteka din j; va hezar sal e ku tirk hatine Anatoliy. Roja hatina wan ta ro di mjoy wan da heye ku tirkn Anatoliy yn Asyay bikin yek, dewleteka turaniya mezin ava bikin. Loma j carnan dibjin ji derya Adriyatk ta n war tirka ye.

Ed hewcetiya tirka pirr bi Europa tune wek end sal berw, loma j Serok komar Tirkiye gefa li Europa dixwe ji wan minnet nake

Pirs6: Ne hikmta Iraq ne j rcma Esed naxwazin leşker trk derbas bibe nav welatn wan, bo i Erdogan wilo pir dilgerm e li ser tevlbna leşker xwe; bo v egerin hindir hene, an rast Trkiye di bin metirsiy de ye, ku Tror li ser w girantir bibe?

Di xeyal ran da hlaleka Şiyan heye, ew j di ser Şiiyn Iraq da liser Musil Rojavay Kurdistan xwe bighnin ser behra sip. Boy v j pewst e, Musil Raqqa bikeve dest Şiiyan! Dema ev proje bikar were, eleqa Tirkiy bi dewletn ereban ra, bi taybet bi dewletn nexwe sunn va namne. Tirk ran hezar sal e ku dijminn hev in, xwirtbna dewletek lawazbna ya din e!

Tirkiye dixwaz pş li v proj bigre, an tirsa terrista liser Tirkiy tune. Ger tirsa terristan heba 3 milyon erebn Sur nedihatin Tirkiy! Alem dizane ku hem alkariya terristn daeş yn din ji Tirkiy di! Personel, Lojistik, sileh tev ser Tirkiy ra din. Vana hem bi belge ne. Ew hermn Bakur Suri ku di dest DAEŞ da bn, duvre ketin dest Tirkiy, tev b şer b. DAEŞ girt teslm Tirkiy kir. Ta niha erşeka terrst liser Tirkiy nebye. 2-3 rşn bune j, her iqas nav liser Tirkiye b j, armanc kuştina kurda bye. ima DAEŞ li Enqer rş leşker polsn tirka nake, ima li Entab rş dawetek kurda dike?

Gur ji hewa bi mij hezdikin, Tirkiye dixwaze dest xwe bike nava şerr Iraq Sur dak bikaribe pş li kurda bigre.

Pirs7: Li rojavay Kurdistan, hevkariya PYD, YPG Asayşa van, d bi aşkerey li gel rcma Esed kar dikin. Gelo, Trkiye gava rast dixwaze projeya xwe li bakur Sriy bi cih bne, dikare b piştvaniya hzn kurd y ne li gel PKK ne bi serkeve, an planeke Erdogan heye, ku teviya Kurdan bişkne?

Ji boy Tirkiye ferq nake. Serokwezir Tirkiy di axavtinek xwe da got ku "em nahlin kurd bibin cnar me," pişt gelek kesan rexne kirin, ja got meqseda min PYD b.

Ger Tirkiye bixwesta Bakur Suriy bikeve dest kurda, destpka şerr da, du şna Beşar Esad da w wan alkar bida kurdn din, wek ENKS. Ger Tirkiye alkariya ENKS bikira, pirr bi hsan Rojava di dest ENKS da b. Wan deman j Tirkiy Mixalifan dicivand digot ku "ger mixalif bibin desthilkatdar gerek tu mafek nedin kurda."

Ji v j t zann ku PYD mane ye ji boy Tirkiy. Ger PYD neba ENKS ba j tewr Tirkiye li hember kurda dsa w wiha ba. Tirkiye ne li Suriy, li esmana j dewletek kurdi be w li hember derkeve. Serok komar Tirky got ku "ew xeta yn me li Bakur Iraq kir em li Bakur Suiy nakin". Yani b rada me li Bakur Iraq kurd bn xwed maf, em nikarin pş l bigrin, em w firsend nadin kurdn Rojava.

Bi kurt ten meqsedek Tirkiy heye, ew j ku kurd li Rojava nebin xwediy tu mafek, bo wan ferq nake PYD an j ENKS. Her iqas em siyaseta PYD neecibnin j, li hember derkevin j, bo Tirkiy kurd kurd in!

Pirs8: Li jriya Kurdistan, destn Iran Trkiy ji z ve di nav siyaseta Kurdan de hene bizavn serxwebna başr Kurdistan diwestnin. Gelo, heta i radey Serok Barzan w kanibe di v xebat de biserkeve? bo i PKK şervann xwe li ciy Amed dişne nav Kerkk?

Wek em hem dizanin ku destpk da ta ro ran alkariya PKk dike ku li hember Tirkiy şerr bike. Armanc ne hezkirin alkariya kurda ye, l dixwaze xisar bighne Tirkiye. Şemdn Sakik digot "dema di Sibata 1993'an da Apo agirbest ilankir, w dem ran ji me ra du qamyon ek şandibn. Qamyonek ketib dest me, yek birdab. Wan ya birda şn va birin. Me pirs gelo we ima slehn me nedan? Ji me ra gotin -em sileha didin we daku hun li hember Tirkiy şer bikin dema hun şer nekin em ima ekan bidin we-  w dem min zan ku em ji bona xwe şer nakin." İran bi dehan caran ciwann kurda bidarda kirine. Ta ro PKK yek rexnek li ran nekir, kiribe j ez p nizanim. ima? Lewra ittifaqek di navbera wan da heye. awa Tirkiye li hember serxwebna Kurdistan ye, her wiha ran j li hember e. İran dixwaze bi dest PKK pş li serxwebn bigre, kurdan li hember hevdu bikar bne. L dunya ji Tirkiye ran meztir e. Ger Amerka Europa bi me ra qelaşiy nekin, bawer im w Kek Mesd biserkeve.

Di baweriya min da ketina PKK nava şerr Iraq bi dest ran ye, ran dixwaze Tirkiye PKK bike mane rş Başur bike.  We dem ji ran ra j mane bidest dikeve, ew j bi alkariya hin rxistinn kurda bikeve Başur, wek sala 1514'an Kurdistan lihev parve bikin.

Di baweriya min da PKK dest xwe ji Başur Rojhilat bi temam bikşne w ji wan ra j ji Kurdan ra j baştir be.

 10.11.2016

Bizvirin rpela nivsan!