Kultur bi nivsk an bi devk?

Em hem baş dizanin ku kultura me kurda gelek dewlemend e, l mixabin ji nivsk btir bi devk ye. Hj n n hinek nivskar dest avtin dinvsnin, l dsa mixabin pirrn nivskaran bi tiştn rojane re mijl dibin, an j bi nivsn siyas re.
Gelek ji kesn ku dinvsinin hene tenezul xwe nivsn kultur nakin wek pken, nifirn kurdi, rokn kurd, sitrann kurd, (sitrann govend an yn klasik). Bi taybet gelek sitrann kurd yn govenda di van demn dawn de wenda bn. Jiber ku dengbj hunermendn me dev ji wann kevn berdan bi yn n ve mijl bn. Bi min sedemn v gelek in, l sedema her mezin ew b ku bi van sitrann xwe yn n xwe bikin avn hinekan di televizyon radyo u meş uwd. de werin dtin, navn wan belav be bn naskirin. Boy v j, ji s sitranan dudo an liser serokan, an liser partizanan, an liser rxistina ne!

Dema mirov difikire herwek ku di welat me di diroka me de ev ten hene! Bel ku serok bimrin part j xwe fesix kin w dem qiymeta sitrann wan j namnin, an j ku part serok ji wan aciz bin, sitrann wan diin sergo!..

Bi min heri tiştn di kultura me de hene hem werin nivsandin baştir e, lewra milletek bi kultura xwe ancex dij. Ew kultura baş an nebaş be j, kultura mirova ye, pewist e mirov w kultur jibr neke, l ku hinek exlaqn nebaş bin pewst nne ku mirov wan pkbne. Wek mnak ez bjim, "nifirn kurdi." T bra min ku carnan d bav an hinek mezin ji zarokan acizbana li wan nifir dikirin, wek digotin sity te bişk, an pişta te bişk, bext te bireş be, dil te ne rehet be uwd.

Her wiha strann ber di govenda da digotin j gelek xweş bn. Dema min xwe gihand (di saln 66-70'an de) şahiya gunda gelek xweş b. Dema daweta malbatek heba 7 şeva li mala wan govend digirtin. Gelek kes maln wan biuk bn govend di goman de dilstin. Gom wek salonn dawetn royn bn. Pez li şevn (*) bn, gom vala bn, mezin bika dest hev digirtin govend xweş geş dib. Carnan dibn 2-3 grub, hinekan digotin hinekan j li wan dizvirand, her wiha govend pirrn caran heta sib didomand.

Me zarokan j li mezina dinhr strann wan ezber dikirin.
Rojek xortek ji Muş hatib gund me dawetek. Nav wi nay bra min niha l demek şnve di navbera malbata wan de nexweşi b kurap w ew kuşt. Wi camr sitranek n got, an ji me re n b, lewra w sitran ta w roj ji gundiyn me kes negotib. Sitran niha tev nay bra min l w awa got w dem me zarok xortan hima ezber kir. belku me wek w xweş nedigot, l pişt ku ew c dor hatib me.
Ez dixwazim v sitran binvsim ger ji xwendevanan hinek temamiya sitran bizanibin ji kurdweb re bişnin ez gelek dilxweş dibim, daku ev sitran j ji kultura me ye naxwazim wenda bibe.

Stran wiha b.

Yar bzar bzar bzar
Xorta avn belek xwar

Bzar kevoka ser reş e,
Yar bzar bzar bzar
Bzar kevoka ser reşe,
Xorta avn belek xwar

Ha liser xaniya u liber deriya,
Yar bzar bzar bzar
Ha liser xaniya l hr dimeşe
Xorta avn belek xwar

Ez radmsim l ez radmsm
Yar bzar bzar bzar
Ez radmisim keka avreşe
Xorta avn belek xwar

Bzar kevoka sip ye,
Yar bzar bzar bzar
Bzar kevoka sip ye
Xorta avn belek xwar

Ha liser xaniya u liber deriya
Yar bzar bzar bzar
Ha liser xaniya l daniye
Xorta avn belek xwar

Ez radmsim l ez radmsm
Yar bzar bzar bzar
Ez radmisim keka cindye
Xorta avn belek xwar

M.Nureddin Yekta
10.03.2007
------------------------------------------------------------------------------------------
(*) Şevn; dema pez vara nay mal li derva dimne, rojn germ şivan pez naynin mala, ji v re şevn t gotin.