Wek ber


Bi rast carnan pirr tişt tn eql mirov l yek carnan j tu tiştek nay bra mirov ku mirov binvsne, wek Nasreddn xoce y tirka, ku dibjin rojek derketye ser kurs ku ji cemaeta xwe re nesihet bike, l tu tiştek nahatye bra w ku ji wan ra bje di daw da gotye:

-Ey cemaet hun dizanin ku ez gellek tiştan dizanim, l ro tiştek nay bra min ku ez ji we re bjim. Kur w j di cemaet da rniştibye wiha gotye:

-Bavo ma qey nay bra te ku tu ji ser kursda j peya bib wer jr?
Xoce wiha bersiv daye:
-Er lawo! Welle ew j nedihat bra min.

Dema ku em zarok bn me bi hev re dilst em ji hev belav dibn, dvre ku em dsa dihatin cem hev de, me digot heval hevaln ber lstik j lstika ber, me dilst herwek ber, l tu zirar xisara me ji tu kes ra nedib. L xwez her tişt wek lstika zarokan ba. Hinek tişt hene ku tu awa j bik mkan tune, nabe weka ber, l ji ber pirtir xirab nexweş dibin. Mesela:
Tu şşek bişkn tu careka din nikari ew tk wek ber, an tu yek bikuj dsa tu nikar ew sax k, bik wek ber.

Va b 15 sal e ku şerrek di navbera tirk kurdan da heye 35.000 (spnchezar) nsan hatin kuştin, 4600 gund vala bn, bi sed hezaran kes ketin bin ev li wan şkence hate kirin bi deh hezaran kes j, ketin girtgeha, bi deh hezaran nsan malxerab bn gellek zarokn krdan j, b xwed, b xwendin b d bav man.
. ro j şerr rawestandine bi tev dewleta tirkan dibjin bila herkes bizvire gundn xwe dsa wek ber jiyana xwe bidomnin. Yan wek panzde sal ber. De ja i hat guhertin di v panzde sal han da? Dema ku dib wek ber, l 15 sal e ev şerr ji bo i b?! Ji bo ku bibe wek ber?!

Dema mirov difetile bi bal 15 sal ber, her tişt ji niha pirr tir b. Gundn kurdan şn bn, zarokn kurdan bi d bav, bi xwed mal, bi kf xwendin bn, li her qereqolek tirkan s-ar heb leşker hebn, rewşa kurda ya abor j, ji niha rindtir b, l ziman me, rado-Tv. Me, navn me dsa qedexe b

Niha i hatye guhertin? Dsa wek ber!

L li aliy din tişteka gellek xirab bye. Faşst hatin qtdar, gel tirk tev bn yek, leşker tirkan hn ceng şerr bn, bi minasebeta v şerr ji xwe re gellek slahn ceng sitendin, gelek xortn kurdan hatin kuştin, kurd b mal man, b ch man, zarokn wan sw man, jinn wan stxwar man, ka w awa bibe wek ber?

Ez j, wek Nasreddn Xoce, tişt nayn bra min (an j, tn bra min l ez niha naxwazim bjim) l dest min j, ji nivs nabe. Dibjin ku di demek da, yek laz hevalek xwe y eskery, teklf welat xwe kirye pişt re ew girtye birye ser mezela behsa mrxasya ewann di mezel da kirye bi ziman xwe wiha gotye:

-Ha şak p pn ltird, ha p da peş kş ltird, ha b bnn babasn ldrd, ha p da drt kş yaralad, ha p da on hirszlk yapt........
bi v awah tek tek mezela jimart neqş wann ku dema li dun bne j re got. Dvre ser mezelek dar xwe li klik w mezel xist got:

-Ha şak b da yatay pox poxne (ne kes kuştye ne j kes ew kuşt, belku bi ecel xwe mir)

Ez nizanim ka ku mirov bie ser mezel wan şehdan meriv ji wan ra i bje? An wek ew laz bje: Ha şak hun li vira radizn poqpoqine.

Dibn ku mrovek hebye zewicye, end sal şnve Xwed kurek daye w lawik tim ch xwe şil dikir hetta ku bye heşt sal. Vana nhrne ku bi v awah nabe. Rabne ged xwe girtine birine cem end doxtora, l j re tu are nedtine. Yek gotye bibin cem şx gund, bila j re bixwne niviştek bike, belku ev lawik başbibe. Mrik jina xwe dest lawik xwe girtine ne cem şx.
Hindek j pere hedye di destn xwe da birine j ra. Şx bi lawik da xwendiye j re niviştek j kirye.
Pişt nivişta şx, lawik hem destava pik hem j ya mezin bi hev re di nav ch da kiriye. Vana rabne lawik bi tev nivişt girtine birine cem şx wiha gotine: Şx min heta niha lawik bi ten bi xwe da mz dikir li pişt nivişta te hem bi xwe da mz dike hem ji destava mezin, aha ji te ra dsa hinek pere hedye l em ji te rica dikin ku tu lawik me dsa bik wek ber, ma ne lazim qencya te ye!

Em hv rica dikin ku ger doxtor kurdan ji lawik (kurdistan) me ra arek dtin bila bibnin, ger are nabnin bila dev ji me berdin, me lazim nivişta şx e. Em bi v nexweşk ten razne, bila nexweşk xirabtir li me nekin!

Bila xwendevann hja li qisra min nenhrin, min ber j gotib ku carnan pirr tişt nayn bra mirova ku mirov binvsnin. min j ro bes end rok hatin bra min, ez wan ji we re binvsnim, hv dikim ku tiştn nayn eql min belk bi van roka werin bra we!...

Eva sisya; dibn ku Evdok hebye tim digot, dya min pirr ji min hezdike, ger Ezral rojek were ruh min bistne, w diya min di ber min da ruh xwe bide. Hevaln w gotin; Evdo dya te derewa dike, l Evdo ji wan bawer nedikir. Rojek wan Evdo bi hev re planek li ser jinik kirin. Evdo bi derewa xwe nexweş xist ket nava cya, end roj di nav cyan da ma bi gor plan w hevaln w, dkek girtin rikandin hinek pot bendik bi poika dk va girdan di pac da berdan hundir xan. Dema dya Evdo av bi dk ket, tirsya got:
Evdo ev ye?
Evdo got day eva Ezral e hatye ruh min distne te heroj digot ez ruh xwe di ber te da bidim, ger tu li ser soza xwe y, w ruh te bistne, ku tu bj na, w ruh min bistne, de ja tu i dibj?
Jinik bala xwe da Ezral tirsiya, ricif, av li ser fireh bn, kur j, soz j tev ji br kir. Ber xwe da Ezral got:
-Ya Ezral, ez ne nexweş im ne j y ber mirin me, ger tu dixwaz ruhek bistn haway nexweş li ber te ye!

Evdo w dem bi gotina hevaln xwe bawer kir, zan ku rh şrn e, di rehety da herkes davje, wek dibjin tr a li hevalan siya li kendalan, l li ber mirin rh ji her tişt şirntir e!..
Ji boy ruh şirn pirr kesan pirr tişt qurban kirine..

Bel, pşn gel kurd ji me re tiştek nehştine her tişt gotine. i dibjin?
Pş can dvre canan.......

r bira er er, Xwez her tişt biba wek ber!

M.Nureddn Yekta
01.11.1999